کاهش استرس در حیوانات خانگی: راهکارهایی برای رفاه بیشتر

آیا تا به حال به گربه یا سگتان در حین بازی یا استراحت نگاه کرده‌اید و فکر کرده‌اید که: «خوش به حالشان، بدون استرس و نگرانی مشغول بازی و لذت بردن از زندگی هستند!» در این صورت مطمئناً تعجب خواهید کرد اگر بدانید حیوانات هم مانند انسان‌ها و بسیاری دیگر از موجودات مضطرب می‌شوند و استرس را تجربه می‌کنند. به همین دلیل هم مهم است که توجه ویژه‌ای به سلامت روان آنها داشته و به دنبال راه‌هایی برای کاهش استرس در حیوانات خانگی باشید.

استرس در حیوانات خانگی می‌تواند به دلایل مختلفی از جمله تغییرات محیطی، بیماری، تنهایی و حتی صداهای بلند ایجاد شود. این استرس اگر کنترل نشود، می‌تواند بر سلامت جسمی و روانی حیوان تأثیر منفی بگذارد و حیوان خانگی شما را به موجودی پرخاشگر تبدیل کند به طوری که در نهایت از زوزه یا پارس کردن‌های آنها به ستوه آیید. با مطالعه این مقاله از چگونگی استرس، علائم و راه‌های کاهش استرس در حیوانات خانگی مطلع خواهید شد.

عوامل استرس‌زا در حیوانات خانگی

تغییرات مختلف در روتین زندگی حیوانات مختلف می‌تواند سبب ایجاد استرس در آنها شود و آن را می‌توان از علائمی که حیوانات از خود بروز می‌دهند متوجه شد. اما پیش از بررسی علائم وجود استرس در حیوانات خانگی، لازم است تا با عواملی که سبب ایجاد استرس در حیوانات خانگی می‌شوند آشنا شوید که عبارتند از:

تغییرات محیطی:

• تغییر مکان: اسباب‌کشی، تغییر محل زندگی، حتی جابه‌جایی وسایل در خانه می‌تواند برای حیوانات استرس‌زا باشد.

• تغییر روتین: تغییر در برنامه روزانه، مانند زمان غذا خوردن یا پیاده‌روی، می‌تواند باعث ایجاد اضطراب شود.

• مهمانان جدید: حضور افراد جدید در خانه، به‌خصوص اگر پت شما با آن‌ها آشنایی قبلی‌ای نداشته باشد، می‌تواند باعث استرس شود.

• نوسازی یا تعمیرات: صداهای بلند، گرد و غبار و تغییرات در محیط خانه در طول تعمیرات می‌تواند باعث استرس شود.

عوامل اجتماعی:

• تنهایی: مدت‌زمان طولانی تنها ماندن در خانه می‌تواند برای حیوانات خانگی، به‌خصوص سگ‌ها و گربه‌ها، بسیار استرس‌زا باشد.

• تعاملات اجتماعی محدود: عدم تعامل کافی با اعضای خانواده یا سایر حیوانات خانگی می‌تواند باعث احساس تنهایی و اضطراب شود.

• تغییر در اعضای خانواده: تولد فرزند جدید، رفتن یکی از اعضای خانواده از خانه یا فوت آنها می‌تواند بر روی حیوان تأثیر گذاشته و باعث استرس شود.

  ..

• عوامل فیزیولوژیکی:

  • بیماری: بیماری‌های مختلف می‌توانند باعث ایجاد درد، ناراحتی و در نتیجه استرس در حیوانات شوند.

  • درد: هر نوع درد، چه فیزیکی و چه عضلانی، می‌تواند باعث استرس شود.

  • تغییرات هورمونی: تغییرات هورمونی در دوران بلوغ، عادت ماهیانه و بارداری می‌تواند باعث تغییرات رفتاری و افزایش استرس شود.

  محرک‌های محیطی:

  • صداهای بلند: صدای ترافیک، ساخت‌وساز، آتش‌بازی و حتی صدای بلند تلویزیون می‌تواند باعث ترس و اضطراب شود به ویژه اگر صداها برای پت شما تازگی داشته باشد و برای اولین بار آن را شنیده باشد.

  • بوهای تند: بوی عطر، مواد شوینده یا سایر مواد شیمیایی غلیظ می‌تواند برای حیوانات آزاردهنده باشد.

  • حشرات و حیوانات دیگر: حضور حشرات، حیوانات وحشی یا خانگی دیگر در قلمرو پت شما می‌تواند باعث ترس و اضطراب شود.

  عوامل روانی:

  • ترس از طوفان یا صداهای بلند: برخی از حیوانات نسبت به طوفان، رعد و برق یا صداهای بلند حساس هستند و این صداها می‌تواند باعث ایجاد اضطراب شدید در آن‌ها شود.

  • اضطراب جدایی: برخی از حیوانات، به‌خصوص سگ‌ها، نسبت به جدایی از صاحب خود بسیار حساس هستند و در زمان نبود آن‌ها به مدت طولانی دچار اضطراب جدایی شده و پرخاشگر می‌شوند.

  علائم وجود استرس در گربه‌ها

   

  گربه‌ها در صورت مواجهه با تهدید فوری، با گوش‌های صاف و مردمک‌های باز شده به حالت خمیده گارد می‌گیرند. ممکن است غر بزنند یا صدایی مانند «هیس» تولید کنند. در این حالت تشخیص اینکه گربه استرس دارد آسان است اما به غیر از رفتارهای گربه در مواجهه با تهدید ناگهانی، چه علائمی نشان دهنده‌ی وجود استرس در گربه‌هاست؟

  گربه‌ها در مواجهه با استرس مزمن (از جمله استرس ناشی از احساس بیماری) صبر بسیار زیادی از خود نشان می‌دهند، که همین هم می‌تواند کشف منبع ناراحتی آنها و تلاش برای کاهش استرس در حیوانات خانگی را به یک چالش تبدیل کند. با این حال برخی از رفتارهای احتمالی استرس گربه عبارتند از:

  • پرخاشگری هدایت شده: استفاده از دستان خود برای ضربه زدن تند تند بدون علاقمندی به بازی یا دلیل خاصی می‌تواند نشان دهنده‌ی وجود استرس در گربه‌ها باشد. علاوه بر این، گربه‌ها می‌خواهند از قلمرو خود دفاع کنند. اگر در منطقه شما حیوانات وحشی وجود دارد، دیدن این مزاحمان ناخوشایند از طریق پنجره ممکن است گربه‌های داخل خانه را عصبانی کند و باعث شود آنها ناراحتی خود را از یکدیگر (در صورت وجود چند گربه در خانه) یا شما برطرف کنند.

  • تغییر اشتها یا خوردن اقلام غیرخوراکی: برخی از گربه‌ها هنگام استرس، غذای خود را قطع می‌کنند، در حالی که برخی دیگر، مانند برخی افراد، تمایل به پرخوری دارند. یکی دیگر از نشانه‌های استرس در گربه‌ها تمایل به خوردن اقلام غیرغذایی مانند مقوا، کاغذ یا پلاستیک است.

  • کوتاهی زیاد موی بدن گربه‌ها: بعضی از گربه‌ها بیش از حد اصلاح می‌شوند تا جایی که لکه‌های طاسی در آنها ایجاد می‌شود. چنین کوتاهی‌ای می‌تواند سبب استرس و ناراحتی در گربه‌ها شود.

  • دستشویی کردن در خارج از ظرف خاک گربه: یک ظرف خاک کثیف رایج‌ترین دلیلی است که بچه گربه مکان دیگری را برای ادرار یا مدفوع انتخاب می‌کند، اما ادرار یا مدفوع ناخواسته نیز می‌تواند ناشی از استرس باشد. در یک خانواده چند گربه‌ای، این ممکن است به شکل سمپاشی، علامت گذاری روی دیوار یا سایر سطوح عمودی با ادرار باشد.

  • پرش یا کناره‌گیری: برخی از گربه‌های استرس‌دار با کوچکترین سر و صدایی از جایشان می‌پرند. برخی تمایل به پنهان شدن دارند، اغلب در کوچکترین فضاهایی که می‌توانند پیدا کنند (و جایی که احساس امنیت می‌کنند). گربه در حال کناره‌گیری ممکن است علاقه‌ای به اسباب‌بازی یا بازی کردن نشان ندهد.

  • تولید صدا: علاوه‌بر زوزه کشیدن، میو کردن مداوم می‌تواند نشانه‌ای از استرس باشد، به خصوص اگر تن صدای گربه به مقدار قابل توجهی افزایش یافته باشد.

  راهکارهای کاهش استرس در حیوانات خانگی

   

  حالا که با دلایل و علائم استرس در حیوانات خانگی آشنا شده‌اید، می‌توانید با استفاده از روش‌های مختلف در جهت کاهش استرس در حیوانات خانگی رفتار کنید. با توجه به اینکه علت استرس در پت شما چیست، می‌توانید راهکارهای مختلفی را استفاده کنید.

  • ایجاد محیط آرام:

    • فضای امن: ایجاد فضای امن و قابل اعتماد در کاهش استرس حیوانات خانگی بسیار تاثیرگذار است. فضای امن می‌تواند باکس یا تشک مخصوص پت باشد. (در فروشگاه پت‌آباد می‌توانید انواع باکس‌ها، خانه‌ها و تشک‌های حیوانات خانگی را مشاهده کنید.)

    • کاهش صداهای بلند: اگر صدای بلند سبب استرس گرفتن پت شما می‌شود، بهتر است تا حد امکان او را به محلی با صدای کم منتقل کنید.  

    • روشنایی مناسب: وجود نور کافی در محیط اطراف حیوانات خانگی به آنها امکان مشاهده‌ی محرک‌های مختلف را داده و در کاهش استرس آنها موثر است.

  • توجه و محبت کردن:

    • بازی و فعالیت روزانه: حتماً در طول روز زمانی را برای بازی و فعالیت با پت خود اختصاص دهید. این کار در تخلیه‌ی انرژی، کاهش افسردگی و استرس حیوانات خانگی موثر است.

    • نوازش و توجه: نوازش و توجه به پت باعث تقویت پیوند عاطفی و کاهش استرس می‌شود.